Invloed op gedrag door slim gebruik van interieur

Landelijke dekking 30 jaar vakmanschap 24/7 inzetbaar in- en uitruim service ISO- en VCA gecertificeerd

Met inrichting, interieur en gebouwen helpt omgevingspsycholoog Joren van Dijk om gedrag te beïnvloeden. Hij hield een interview met oud lerares Ellen, zij werkt nu als onderwijsvormgever. Ellen gebruikt namelijk de inrichting van schoolgebouwen om het leren en spelen van kinderen te ondersteunen. 

Onderstaande blog komt van de website www.omgevingspsycholoog.nl en geeft inzicht in waarom het werk van Ellen van grote invloed kan zijn.

11 jaar ervaring als lerares
Ellen is 11 jaar lerares geweest op een traditionele basisschool en was 3 jaar pionier op een TOM (TeamOnderwijsopMaat)-school. Hierdoor heeft ze eerstehands ervaring met hoe het interieur in een schoolgebouw de ‘bewoners’ kan beïnvloeden. Ellen richt scholen in met minimale middelen en gaat altijd voor maximaal resultaat.

Laat als school zien wie je bent en wat je doet
Het blijkt lastig om een gebouw af te stemmen op (onderwijs)behoeften vertelt Ellen. “De diversiteit aan scholen in Nederland is groot. Grondig inventariseren van wensen van de toekomstige gebruikers is heel belangrijk, maar wordt niet altijd gedaan. Soms worden er ‘zomaar’ gebouwen ontworpen en daarna de gebruikers ‘erin gestopt’.” Zonde, vindt Ellen. “Je slaat op deze manier stappen van onderwijsvisie naar gebouw en van gebouw naar passende leeromgeving over. We willen toch geen leerfabrieken, scholen kunnen zicht juist onderscheiden hierin. Breng de ziel in een schoolgebouw en laat zien wie je bent en wat je doet!”

Scandinavië als voorbeeld
Ellen vergelijkt de Nederlandse situatie met Scandinavië: “daar pakken ze het heel anders aan. School en opvang zitten daar door elkaar heen, alles in één gebouw. In Nederland hebben we hierin nog heel wat te doen! Mijn droom is een gebouw voor kinderen waarin school en opvang gebruik maken van elkaars ruimten en er voor kinderen uitdagende (werk)plekken zijn”.

Simpele ingrepen
Juist met hele simpele ingrepen kun je mooie scholen maken. Mooi? “Mooi als in dat je kunt zien waar je bent, wat je kunt doen en waar je kinderen zijn.” In haar inrichtingen voor schoolgebouwen gaat Ellen uit van wat er al bestaat. “Ik gebruik oude meubels om iets nieuws te maken, combineer, haal meubels van de kringloop of bij andere scholen en BSO’s. Ik doe niet anders.”

Wat heb je echt nodig in een lokaal?
Een van de eerste dingen die ze doet als ze een schoolgebouw gaat (her)inrichten, vertelt Ellen, is het lokaal helemaal leeg halen. “Ik wil de ruimte opbouwen. Als je de spullen laat staan, ga je alleen maar de boel verzetten.” Na het leegruimen kun je je gaan afvragen wat je nou eigenlijk nodig hebt. “Dan blijft er vaak heel veel over. Deze spullen zijn door de jaren heen verzameld, omdat iedereen allemaal zelf iets wil. Wat overblijft, kun je vervolgens verkopen of weggeven aan kinderen die niks hebben.”

Leren is ervaren
Als ze met leraren gaat ontwerpen, laat Ellen ze vaak eerst in een te kleine ruimte aan het werk. “Op een gegeven moment zeggen ze: ‘pfoe, even de benen strekken hoor’. Dan vraag ik: ‘ja, hoe vaak mogen de kinderen bij jullie de benen strekken? Of is het toilet het enige alibi?’” Op die manier probeert Ellen leraren aan het denken te zetten over hoe je gebruik kunt maken van een ruimte en vooral hoe fijn het is om regelmatig van werkplek te wisselen en dus van ruimte. “Daarna mogen de leraren overal gaan zitten waar ze willen om te werken. Dan ervaren ze hoe lekker het is. Ze kiezen zelf hun plek heel bewust. Leren is ervaren.”

Wie durft er te luisteren naar kinderen?
Laat je ook kinderen mee ontwerpen aan het nieuwe interieur? “Het is lastig om met kinderen te werken. Naja, niet mét kinderen, maar om wat te doen met hun ideeën. Ze komen vaak met geweldige oplossingen, maar daar moeten de volwassenen wel wat mee willen doen.” En dat gebeurt niet altijd. Zonde van al het enthousiasme dat kinderen erin steken. “Wel vraag ik kinderen om mee te helpen met het ontwerpen van kleine onderdelen, zoals een auto-, dinosaurus- of taallandschap.”

Durf te vertrouwen op kinderen
“Ik ben van mening dat kinderen precies weten waar en hoe zij willen en kunnen leren en ontwikkelen,” voegt Ellen toe. “Daar weten ze ook een prima omgeving bij te creëren. De vraag is alleen: zijn de leerkrachten en hun onderwijs daar al aan toe?” “Wie durven er te volgen?” vraagt Ellen zich hardop af.

Ga rondkijken in plaats van nakijken
Ook maakt Ellen heel bewust gebruik van verschillende soorten meubilair. “Waarom staat er een bureau voor de klas? Ga dan op kantoor zitten als je de hele dag achter een bureau wilt zitten. Nakijken? Ga rondkijken in plaats van nakijken!. Het woord zegt het al…. je kijkt na, je bent te laat. Wat doe je dan? Streepjes zetten, krulletjes? Vervang het traditionele bureau voor een keukentafel, kinderen komen dan vanzelf bij je zitten als ze iets willen delen of weten. En loop rond in de klas!”

Kinderen willen samenwerken
Ellen besteedt ook extra aandacht aan het meubilair van de kinderen “Groepstafels trekken kinderen aan, geïsoleerde tafels niet. Bovendien scheelt het veel ruimte en geld. Een briljante oplossing lijkt mij, maar zijn de leerkrachten hier aan toe? Kinderen wel! Zij willen samenwerken en de maatschappij vraagt erom. Daar gaan we naar toe! Zijn we er klaar voor?

Laat kinderen kiezen
“Oja,” voegt ze toe, “maak zowel gebruik van open als gesloten ruimtes. Voor een moment samen, moet het mogelijk zijn dit in de luwte te doen, maar ook ‘alleen werken’ is voor sommige kinderen heerlijk, zo niet ‘een must! Laat kinderen zelf kiezen.”


Geplaatst op 2 oktober 2012